Çatlak (stria) hızlı büyüme, kilo değişimi, gebelik, hormon dalgalanmaları veya yoğun kas gelişimi sonucunda dermisteki kolajen–elastin liflerinin gerilerek yırtılmasıyla oluşur. Stria rubra (kırmızı) evre tedaviye daha iyi yanıt verir; stria alba (beyaz) evrede amaç görünürlüğü azaltmak ve dokuyu sıkılaştırmaktır.
Kimler İçin Uygun?
- Gebelik sonrası, ergenlik, hızlı kilo alıp-verme ya da spor kaynaklı çatlakları olanlar
- Cilt bütünlüğü yerinde, aktif enfeksiyonu olmayan kişiler
- Keloid skar eğilimi olmayanlar (enerji bazlı işlemlerde dikkat)
Kontrendikasyonlar
- Gebelik ve emzirme (çoğu enerji temelli işlem/retinoid önerilmez)
- Son 6–12 ayda sistemik izotretinoin kullanımı
- Aktif dermatit, enfeksiyon, açık yara
- Belirgin keloid eğilimi, koyu ten tiplerinde PIH riski
Başlıca Çatlak Kapatma / Azaltma Yöntemleri
1) Ev Bakımı (Erken Dönem)
- Nemlendiriciler, hyalüronik asit, centella asiatica, peptitler
- Retinoidler (gece, gebelikte kullanılmaz); kırmızı evrede daha faydalı
2) Mikroiğneleme (Dermapen/Dermaroller)
- Kolajen indüksiyonu; 4–6 hafta arayla 3–6 seans
- PRP/mezoterapi ile kombine edilince verim artar
3) Fraksiyonel Lazer (CO2, Er:YAG)
- Dermal remodel ve sıkılaşma; 1–2 ay arayla 3–5 seans
- Beyaz evrede doku dokusunu (texture) iyileştirir
4) RF Mikroiğne (Altın İğne vb.)
- Isıl enerji + iğneleme sinerjisi; farklı derinliklerde kontrollü ısı
- 4–6 hafta arayla 3–4 seans
5) PRP (Platelet-Rich Plasma)
- Otojen büyüme faktörleriyle onarımı tetikler
- Genellikle lazer/mikroiğneleme sonrası uygulanır
6) Mezoterapi / Kolajen Aşıları
- Aminoasit, vitamin, DMAE, organik silisyum, polinükleotid vb.
- Kombin protokollerinde destekleyici
7) Kimyasal Peeling (Seçili Olgularda)
- TCA vb. ajanlarla lokal uygulamalar; dikkatli endikasyon/doz
8) Kamuflaj Kalıcı Makyaj (Paramedik Pigmentasyon)
Öne çıkan çözüm: Beyaz (stria alba) çatlakların ten rengine uygun pigmentlerle görsel olarak kamufle edilmesi. Doğru renk eşlemesi ve katmanlı uygulama ile görünürlük belirgin şekilde azalır.Neden Tercih Edilir?
- Anında kozmetik iyileşme (işlem biter bitmez görünür)
- Su/ter dayanımı günlük makyajdan daha yüksek
- Uygun ten eşleşmesiyle doğal görünüm
Kalıcılık & Ağrı
- Kalıcılık: 2–4 yıl (rötuşla uzar)
- Ağrı: 2–5/10 (topikal anestezi ile konforlu)
- Seans: 1 ana + 1–2 rötuş (4–6 hafta arayla)
Nasıl Yapılır? (Adım Adım)
- Konsültasyon & Stabilite Kontrolü: Çatlakların rengi/derinliği, cilt tipi ve stabilite değerlendirilir.
- Renk Eşleme Testi: Sıcak/soğuk alt tonlar gözetilerek küçük test noktaları yapılır.
- Mikropigmentasyon: İnce iğneyle epidermal katmana kontrollü, katmanlı pigment yerleştirilir.
- Sabitleme & Bakım: İlk hafta su/traumadan kaçınma, SPF 50+ ve nemlendirme önerilir.
- Rötuş: İlk iyileşme sonrası (4–6 hafta) eksik kalan alanlar tamamlanır.
Uygun Adaylar
- Beyaz çatlakları belirgin olanlar
- Ciltte aktif inflamasyon/yarası olmayanlar
- Güneş korumasına uyum gösterebilenler
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Yanlış renk = “halka/patch” etkisi; uzman şart
- Güneşlenmeyle çevre teni değişirse rötuş gerekebilir
- Alerji öyküsü varsa yama testi yapılmalıdır
9) Cerrahi Seçenek (Örn. Abdominoplasti)
- Karın germe gibi işlemlerle çatlaklı derinin bir kısmı çıkarılabilir
- Endikasyon sınırlı; iz/maliyet/cerrahi riskler düşünülmeli
“Kalıcı mı?”
Hiçbir yöntem %100 “silme” sağlamaz. Doğru kombinlerde görünür iyileşme (%30–70) mümkündür. Kırmızı çatlaklar daha iyi yanıt verir. Beyaz çatlaklarda doku iyileşmesi ve kamuflaj kalıcı makyaj ile görsel bütünlük hedeflenir.“Acıtır mı?”
- Ev bakımı: 0–1/10
- Mikroiğneleme: 3–5/10 (anestezi ile 1–3/10)
- Fraksiyonel lazer: 4–7/10
- RF mikroiğne: 4–7/10
- PRP/Mezoterapi: 2–4/10
- Kamuflaj kalıcı makyaj: 2–5/10
- Cerrahi: Anestezi altında; sonrası ağrı kontrolü gerekir
Seans Sayısı & Sonuçlar
- Mikroiğneleme/RF/Lazer: 3–6 seans; 6–12 haftada kademeli görünüm
- Kamuflaj kalıcı makyaj: 1 ana + 1–2 rötuş
İşlem Sonrası Bakım (Özet)
- SPF 50+, ısı/sürtünmeden kaçınma
- İlk günler havuz/sauna/denizden uzak durma
- Nemlendirme, kabukları koparmama
- Uzmanın belirttiği seans aralıklarına uyum
Yöntem Karşılaştırma Tablosu
| Yöntem | Etki | Seans | Kalıcılık | Ağrı (0–10) | Downtime | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ev Bakımı | Düşük–Orta | Sürekli | Sürdürülürse | 0–1 | Yok | Uygun maliyet | Beyaz çatlakta sınırlı |
| Mikroiğneleme | Orta | 3–6 | Kademeli | 3–5 | 1–3 gün | Kombineye uygun | Sonuçlar zaman alır |
| Fraksiyonel Lazer | Orta–Yüksek | 3–5 | Uzun süreli | 4–7 | 3–7 gün | Doku sıkılaşması | PIH riski/parametre hassas |
| RF Mikroiğne | Orta–Yüksek | 3–4 | Uzun süreli | 4–7 | 1–5 gün | Farklı derinliklerde etki | Maliyet/çoklu seans |
| PRP | Düşük–Orta | 3–4 | Kademeli | 2–4 | 1–3 gün | Otojen/güvenli | Tek başına sınırlı |
| Mezoterapi/Kolajen Aşısı | Düşük–Orta | 3–6 | Bakım ile | 2–4 | 1–3 gün | Kombineye uygun | Varyabilite yüksek |
| Kamuflaj Kalıcı Makyaj | Görünürlükte belirgin azalma | 1 + rötuş | Uzun süreli (rötuş gerekebilir) | 2–5 | 1–7 gün | Beyaz çatlaklarda etkili | Renk uyumu/güneşle değişim |
| Cerrahi | Çıkarılan alanda “kalıcı” | Tek | Kalıcı (çıkarılan deri) | Ameliyat sonrası | Haftalar | Fazla deri eşlik ediyorsa ideal | İz, maliyet, cerrahi risk |
